منوی اصلی
مطالب پیشین
موضوعات وبلاگ
تدبر در قرآن
آیه قرآن
لینک دوستان
دانشنامه سوره ها
سوره قرآن

دانستنی های قرآن/۲۵

اولین آیات نازله، پنج آیه اول سوره علق است. اولین قاری و مفسّر قرآن، پیامبر اسلام صلّی الله علیه و آله است. اولین مدوّن قرآن، امیر المؤمنین علی علیه السلام است. اولین کسی که قرآن را اعراب گذاری کرد ابوالاسود دوئلی است. اولین کسانی که قرآن را نقطه گذاری کردند یحیی بن یعمر و نصر بن عاصم می باشند.

اولین تفسیری که نوشته شد، تفسیر طبری است.










دانستنی های قرآن/۲۴

سجده های واجبه  در قرآن در ۴ موضع :

سجده/۱۵ – فُصِّلت/۳۷ – نجم/۶۲ – علق/۱۹

سجده های مَندوبَه (مستحب) در قرآن در ۱۱ موضع:

اعراف/۲۰۶ ، رعد/۱۵ ، نحل/۴۹ ، اسراء/۱۰۷ ، مریم/۵۸ ، حج/۱۸ ، حج/۷۷ ، فرقان/۶۰ ، نمل/۲۵ ، صافات/۲۴ ، انشقاق/۲۱.

جمع سجده های قرآن اعم از واجبه و مندوبه ۱۵ مورد است.










دانستنی های قرآنی/۲۳

نخستین ترجمه فارسی تعدادی از آیات و سوره های قرآن توسط سلمان فارسی صورت گرفته و کهن ترین ترجمه ی فارسی قرآن، ترجمه قرآن قدس متعلق به سال های بین ۲۵۰ تا ۳۵۹ ق است.

قدیمی ترین ترجمه ی ترکی قرآن مربوط به سال ۷۳۴ ق است.

نخستین ترجمه ی اردو، ترجمه ی رفیع الدین دهلوی متوفّای ۱۱۹۰ ق است.

نخستین ترجمه ی لاتینی قرآن از رابرت کتونی در سال ۱۱۴۳ م است.

نخستین ترجمه ی کامل انگلیسی قرآن، به قلم الکساندر راس در سال ۱۶۴۸ م صورت گرفته است.

شناخت قرآن/ص ۱۳۲و۱۳۳










دانستنی های قرآنی/۲۲

حروف مقطّعه ی قرآن بدون تکرار ۱۴ حرف بوده که در جمله : «صِرَاطُ عَلیٍّ حَقُّ نُمسِکُهُ»:

(راه علی حق است، به آن تمسک می جوییم)، جمع شده است.










دانستنی های قرآنی/۲۱

تقدم گوش بر چشم:

اِنَّا خَلَقنَا الاِنسَانَ مِن نُطفَةٍ اَمشَاجٍ نَبتَلیهِ فَجَعَلنَاهُ سَمیعاً بَصیراً:

همانا انسان را از نطفه ای مخلوط آفریدیم و او را شنوا ساختیم.

دهر(انسان)/۲

کلمات سمع و بصر جمعاً ۱۹ بار در آیات قرآنی در کنار هم آمده اند که در ۱۷ مورد آن کلمه سمع قبل از بصر قرار گرفته است. دانشمندان با ارسال فرکانس های صوتی به طرف یک زن باردار، که آخرین روزهای دوران بارداری را می گذراند، مشاهده کردند که جنین، با تحرکاتی خاص، به این صداها پاسخ می گوید و شما می دانید که جنین تا قبل از تولد، از دیدن محیط اطراف خود ناتوان است. اینجاست که وقتی آیه ۲ سوره دهر (انسان) را می خوانیم، حتماً به شگفت می آییم.

رجوع به قرآن و طب/ص ۳۵۸










دانستنی های قرآنی/۲۰

تفاسیر مهم شیعه (قسمت ۲):

تفسیر صافی اثر ملا محسن فیض کاشانی (ق۱۱)

تفسیر ملاصدرا اثر صدر المتألّهین (ق۱۱)

منهج الصّادقین اثر ملا فتح الله کاشانی (ق۱۰)

تفسیر البرهان اثر سید هاشم بحرینی (ق۱۲)

تفسیر نور الثّقلین اثر شیخ عبدالعلی بن جمعه (ق۱۲)

تفسیر المیزان اثر سید محمد حسین طباطبایی (ق۱۴)

تفسیر نمونه اثر ناصر مکارم شیرازی (ق ۱۵)

تفسیر نور اثر محسن قرائتی (ق۱۵)










دانستنی های قرآنی/۱۹

تفاسیر مهم شیعه (قسمت ۱):

تفسیر علی بن ابراهیم اثر علی بن ابراهیم قمی (ق۳)

تفسیر عیاشی اثر محمد مسعود سمرقندی (ق۳)

تفسیر نعمان اثر ابوعبدالله محمد ابن ابراهیم (ق۴)

تفسیر تبیان اثر محمد ابن حسن الطوسی (ق۴و۵)

مجمع البیان اثر فضل ابن حسن طبرسی (ق۶)

روضُ الجنان اثر ابو الفتوح رازی (ق۶)










دانستنی های قرآنی/۱۸

وَالکَاظِمینَ الغَیظَ وَالعَافینَ عَنِ النَّاسِ وَاللهُ یُحِبُّ المُحسِنینَ  (آل عمران/ ۱۳۴):

وخشم خود فرنشانند و از مردم در گذرند، و خدا دوستدار نیکوکاران است.

قرآن ما را به کنترل خشم سفارش کرده است، زیرا انسان وقتی خشمگین می شود، فکرش از کار باز می ماند و قدرت صدور احکام و دستورهای صحیح را از دست می دهد؛ و نیز در اثنای خشم، غدّه های چربی روی کلیه، هورمون آدرنالین ترشح می کنند، و باعث می شوندکبد مقدار زیادی مواد قندی ترشح کند. این عمل باعث افزایش نیروی بدنی و آمادگی بیشتر انسان، جهت تجاوز فیزیکی به کسی که موجب برانگیختن خشمش شده، می شود.

قرآن، روانشناسی و علوم تربیتی/ص ۱۲۴










دانستنی های قرآن/۱۷

قرآن، عسل را مایه ی شفا معرفی فرموده است.

دانشمندان خواص زیادی برای عسل ذکر نموده اند از جمله : نیرو بخشی، خون سازی، رفع یبوست، رفع خستگی، تقویت جنین، افزایش کلسیم خون، تقویت دستگاه گوارش، تقویت قلب، درمان بیماریهای ریوی و زخم معده و رماتیسم، رفع سرفه، لطافت پوست، طول عمر و ده ها خاصیت دیگر.

رجوع به قرآن و طب/ص۲۳۹ تا ۲۵۰










دانستنی های قرآن/۱۶

نخستین نویسنده ی کتاب «القرائات» اَبان بن تغلب شاگرد امام زین العابدین علیه السلام است.

پس از اَبان، حمزة بن حبیب زَیّات و پس از او ابو عبید قاسم بن سلام در مورد قرائات کتاب نوشته اند.

ابن مجاهد در کتابش «السبعة فی قرائات» برای نخستین بار هفت قرائت را مطرح نموده و ائمه قرائت را به «قرّاء سبعه» محدود کرد.










دانستنی های قرآن/۱۵

مردار از مواردی است که در قرآن کریم تحریم شده است. مردار به جانوری اطلاق می شود که از طریق ذبح شرعی جان از بدنش جدا نشده باشد. در مورد علّت لزوم ذبح کردن حیوان، باید گفت که خون پس از مرگ جانور و با توجه به ترکیبات آن، به محل مناسبی برای رشد میکروب ها تبدیل خواهد شد. در ذبح شرعی، بریده شدن وریدها و شریان های بزرگ گردن باعث خروج تمام خون بدن حیوان می شود و بدین ترتیب از فساد گوشت جلوگیری می وشد.

رجوع به قرآن و طب/ص ۱۸۳تا ۱۸۶










دانستنی های قرآن/۱۴

- معجزه اعداد در قرآن (بخش سوم):

- ایمان و مشتقات آن ۸۱۱ مرتبه و دانش (مشتقات علم و معروف) ۸۱۱ مرتبه

- مردم (ناس، انسان، بشر) و مشتقات آنها ۳۶۸مرتبه و پیامبران (رُسُل) و مشتقات آن ۳۶۸ مرتبه

- جبرئیل و روح القدس ۴مرتبه و محمد صلّی الله علیه و آله ۴ مرتبه

- ابلیس ۱۱مرتبه و پناه بردن (اَعوذ ...) ۱۱مرتبه

- انفاق و مشتقات آن ۷۳مرتبه و خشنودی (رضوان) و مشتقات آن ۷۳مرتبه










دانستنی های قرآن/۱۳

معجزه اعداد در قرآن (بخش دوم):

برانگیختن (بعثت و قیام) و مشتقات آن ۴۵ مرتبه و صراط ۴۵ مرتبه

خوبی ها (صالحات) و مشتقات آن ۱۸۰ مزتبه و بدی ها (سیِّئات) و مشتقات آن ۱۸۰ مرتبه

دوزخ (الجحیم) ۲۶ مرتبه و عذاب (العِقاب) و مشتقات آن ۲۶ مرتبه

تنگنا (الضیق) و مشتقات آن ۱۳ مرتبه و آرامش و مشتقات آن (المطمئنّة و ...) ۱۳ مرتبه










دانستنی های قرآن/۱۲

معجزه اعداد در قرآن (بخش اول):

دنیا (الدنیا) ۱۱۵ مرتبه . آخرت (الاخرة) ۱۱۵مرتبه

شیطان و مشتقاتش ۸۸ مرتبه و فرشتگان (الملائکة – مَلَک) ۸۸ مرتبه

زندگی (الحياة) ۱۴۵ مرتبه و مرگ (الموت) ۱۴۵مرتبه

نفع و مشتقاتش ۵۰ مرتبه و فساد و مشتقاتش ۵۰ مرتبه

تابستان و گرما (الصیف، الحر ...) ۵ مرتبه و زمستانو سرما (الشِّتاء، بَرداً ...) ۵ مرتبه








دانستنی های قرآن/۱۱

عظمت سوره ها:

-  در آیه ۸۷ سوره حجر، قرآن با تمامی عظمتش در برابر سوره حمد (سبعُ المثانی) قرار گرفته است که نشان  دهنده اهمیت و عظمت این سوره است.

-  بر اساس اخبار وارده از معصومان (اصول کافی/ج۴/باب فضل قرآن)، سوره قُل هُوَ اللهُ اَحَد معادل یک سوم قرآن، و سوره قُل یَا اَیُّهَا الکَافِرُون معادل یک چهارم قرآن است.

-  مهمترین و پر فضیلت ترین آیه قرآن، آية الکرسی (بقره/۲۵۵)است، و در اخبار از آن به «نقطه اوج قرآن» تعبیر شده است.










دانستنی های قرآن/۱۰

هنر کاربرد حروف در قرآن:

- در دو آیه قرآن تمامی حروف الفبای عربی آمده است: آیه ۲۹سوره فتح و آیه ۱۵۴سوره آل عمران.

- در آیه ۳۱سوره نور، ۴۷حرف «ن» بدون احتساب نون مشدّد بکار رفته است.

- در آیه ۶۱سوره نور، ۳۲حرف «م» بکار رفته است.

- در ۱۳آیه پی در پی (آیات ۱۵تا ۲۷ عبس) حرف «و» بکار نرفته است، با اینکه کاربرد «و» در محاوره و کتابت غیر قابل اجتناب است!










دانستنی های قرآن/۹

روایت نموده اند که از  امام صادق علیه السلام سؤوال کردند: آب چه طعمی دارد؟

حضرت فرمود: طعم حیات دارد.

آن حضرت در پاسخ خود به این آیه اشاره فرمودند: «وَ جَعَلنَا مِنَ المَاءِ کُلَّ شَیءٍ حَیّ»: و هر چیزی را از آب، زنده قرار دادیم (انبیاء/۳۰)

هزار و یک حکایت قرآنی/ص ۵۲۴










دانستنی های قرآن/۸

اسامی قیامت در قرآن:

یوم البعث (روز برانگیخته شدن)، یوم التَّناد (روز ناله)، یوم الحسرة (روز حسرت خوردن)، یوم التَّغابُن (روز زیانکاری)، یوم التَّلاق (روز ملاقات)، یوم الجَمع (روز جمع شدن و گرد هم آمدن)، یوم الحِساب (روز محاسبه)، یوم الخروج (روز خارج شدن از قبرها)، یوم الدّین (روز جزا)، یوم الفصل (روز جدایی)، یوم الوعید (روز وعده عذاب)، یومٌ عظیم (روز بزرگ)، یومٌ عَقیم (روز نازا)، اَزِفَة (نزدیک)، حاقَّة (رخ دهنده)، صاخَّة (فریاد گوش خراش)، طامَّةُ الکُبرَیٰ (حادثه بزرگ، غاشِيَة (پوشانده)، قارِعَة (در هم کوبنده)، واقِعَة (رویداد بزرگ)










دانستنی های قرآن/۷

- نام دیگر سوره ملک، تبارک است.

- نام دیگر سوره صف، حواریین است.

- نام دیگر سوره ممتحنه، امتحان است.

- نام دیگر سوره محمد (ص)، قتال است.

- نام دیگر سوره جاثیه، شریعت است.

- نام دیگر سوره مؤمن،غافر است.










دانستنی های قرآن/۶

قدیمی ترین ترجمه قرآن در عهد رسول الله صلی الله علیه و آله و سلَّم انجام گرفته است. زیرا در نامه های ایشان به پادشاهانی چون خسرو پرویز طبعاً ترجمه ی نامه ها و آیات به اطلاع آنان می رسید. دیگر اینکه عده ای از ایرانیان از سلمان خواسته بودند که سوره حمد را برای آنان به فارسی ترجمه کند. کهن ترین ترجمه ی فارسی قرآن، ترجمه ی قرآن قدس با تصحیح آقای دکتر علی رواقی است که متعلق به سال های بین ۲۵۰ تا ۳۵۰ ق است. سپس ترجمه ی تفسیر طبری است که ترجمه ی آیات قرآن را به همراه داشته و مربوط به سال ۳۴۵ ق است.

شناخت قرآن /ص ۱۳۲










دانستنی های قرآن/۵

سوره یس به قلب قرآن و ریحانة القرآن (گل خوشبوی قرآن) معروف است.

سوره الرّحمن به عروس قرآن شهرت دارد.

سوره حمد به امّ الکتاب یا اساس قرآن معروف است. نام های دیگر این سوره عبارتند از : فاتحة الکتاب، نور، شکر، سبع المثانی و ...

به سوره حجرات، سوره اخلاق هم گفته می شود.










دانستنی های قرآن/۴

عمر بعضی از انبیاء به نقل از کشکول شیخ بهایی به سال شمسی:

آدم: ۹۳۰                                                   نوح: ۹۵۰

شیث: ۷۱۲                                                هود: ۸۰۰

ادریس (که به آسمان برده شد): ۳۵۰                  صالح: ۱۳۶

ابراهیم: ۱۷۵                                             اسماعیل: ۱۳۷

اسحاق: ۱۸۰                                             یعقوب: ۱۴۷

یوسف: ۱۱۰                                             موسی: ۱۲۰

هارون: ۱۱۷                                             سلیمان: ۵۲

داود: ۱۰۰                                                زکریا: ۹۷

عیسی (که به آسمان عروج کرد) : ۳۳                پیامبر اکرم (ص): ۶۳ سال

کشکول شیخ بهایی/ص۱۹۱










دانستنی های قرآن/۳

قدیمی ترین تفسیر قرآن در جهان اسلام «تفسیر طبری» مربوط به محمد بن جریر طبری م ۳۱۰ ق است که از مورخین و محدثین ایرانی بوده، تفسیر وی به جامع البیان معروف است و در ۳۰ مجلّد به طبع رسیده است. قدیمی ترین تفسیرهای شیعه، تفسیر علی بن ابراهیم قمی در 2 مجلّد و تفسیر فرات کوفی به ترتیب مربوط به اواخر قرن سوم و اوایل قرن چهارم هجری اند. قدیمی ترین تفسیر فارسی شیعه ی امامیه، تفسیر ابوالفتوح رازی متوفای نیمه اول قرن ششم بوده که «رَوض الجنان و رَوح الجنان» نام دارد.

شناخت قرآن/ ص ۱۱۵










دانستنی های قرآن/۲

دو عبارت قرآنی از دو طرف قابل خواندن است که این یکی از نشانه های اعجاز کتاب خداست :

1- آیه ۳ سوره مدّثّر : «رَبَّکَ فَکَبِّر»

2- آیه ۴۰ سوره یس : «کُلٌّ فِی فَلَکٍ»










دانستنی های قرآن/۱

 

اسامی فرشتگان در قرآن:

جبریل (جبرئیل) :بقره/۹۷ و ۹۸   و تحریم/۴

روح المین که همان جبرئیل است: شعرا/۱۹۳

میکال (میکائیل) : بقره/۹۸

رقیب و عتید (فرشتگان ثبت اعمال) : ق/۱۸

هاروت و ماروت : بقره/۱۰۲

ملک الموت (عزرائیل) :سجده/۱۱

مالک (نگهبان جهنم) :زخرف/۷۷