صفات فرعی حروف - صفت قلقله

«قَلقَلَه» از مهم ترین صفات فرعی است.

قلقله در لغت به معنای «جنبش- بیقراری تحریک» آمده است.

قلقله در اصطلاح تجویدی، عبارتست از :

«جنبش مختصر حرف در حال سکون»

البته این جنبش نباید به حد حرکت کامل برسد.

حروف قلقله عبارتند از : « ب ج د ط ق » که در عبارت «قُطبُ جَدّ» جمع آمده اند.

هرگاه این حروف چه در وسط کلمه و چه در آخر آن (هنگام وقف) ساکن شوند، باید کمی در مخرج خود حرکت کنند تا صدای آن ها رها گردد. به عبارت دیگر مرحله «رهش» در این حروف، بدون قلقله صورت نمی گیرد.

مراتب قلقله: اگر حروف قلقله در آخر کلمه قرار داشته باشد (هنگام وقف) ، قلقله آن آشکارتر از زمانی است که همان حرف در وسط کلمه ساکن باشد.

چند مثال:

اَقلامٌ - اَطرافِ اَبرارَ اَجداثِ اَدبارَ

طَریق مُحیط نَصیب بَهیج بَعید - بِالحَقّ