علوم قرآنی

از آن پس آثار مربوط به قرّاء سبعه و قراءات آن رونق و رواج بیشتری یافت . بدیهی است همان گونه که قرّاء سبعه از پیشینیان خود به نقل قراءات پرداختند و خود به عنوان « امام القرائه » مطرح گشتند ، قاریان بعدی (راویان) قراءات را از آنان روایت کردند . در میان گروه راویان هر یک از قرّاء سبعه ، دو «راوی» نسبت به بقیه از شهرت بیشتری برخوردارند که نام آنان به ترتیب ذیل است :

1-راویان عاصم : حَفص (ابو عمرو حفص ابن سلیمان) متوفی 180 ه

                          شعبه (ابوبکر شعبه ابن عیاش) 193 ه

2- راویان نافع : وَرش (عثمان ابن سعید) 197 ه

                         قالون (عیسی ابن سینا ابن وردان)220 ه

3- راویان حمزه : خَلَف (خلف ابن هشام) 229 ه

                            خَلّاد (ابن خالد لیث صیرفی) 220 ه

4- راویان کسائی :  دوُری (حفص ابن عمر) 246 ه

                              ابو الحارث (لیث ابن خالد) 240 ه

5- راویان ابو عمرو :  دوُری (راوی کسائی)

                                 سوسی (ابو شعیب صالح ابن زیاد) 261 ه

6- راویان ابن کثیر : بَزّی (احمد ابن محمد ابن عبدالله) 250 ه

                               قُنبُل (محمد ابن عبد الرحمن) 291 ه

7- راویان ابن عامر :  هُشام (ابن عمّار ابن نصیر) 245 ه

                                 ابن ذَکوان (ابو عمرو عبدالله ابن احمد) 242 ه

عبارت مشهور «چهارده روایت» اشاره به همین مطلب دارد .

بعد ها دانشمندان علوم قرآنی ، علاوه بر قرّاء سبعه از سه تن نیز یاد کردند که آنان نیز استاد در قرائت بوده اند و لذا این سه تن به اضافه ی قرّاء سبعه مجموعه ای به نام «قرّاء عَشَرۃ» را تشکیل می دهند .

8- خلف (راوی حمزه کوفی) متوفی 229 ه

         راویان او :       اسحق (اسحق ابن ابراهیم)286 ه

                               ادریس (ابن عبد الکریم حدّاد) 292 ه

9- یعقوب (ابن اسحاق حَضرَمی) 205 ه

       راویان او :         رُوَیس (محمد ابن متوکل) 338 ه

                              روح ( ابوالحسن روح ابن عبدالرحمن هذلی)235 ه

10- ابو جعفر (یزید ابن قعقاع مخزومی) 130 ه

        راویان او :          عیسی (ابو الحارث عیسی ابن وردان) 160 ه

                                ابن جمّاز (سلیمان ابن مسلم ابن جمّاز) 150 ه